Sportblad "De Duif"

 (nu ook op internet http://www.deduif.be )

JOS THONE

Succesvol duivenspel ... een kwestie van twaalf maanden attent blijven

Jos Thoné ... Ook het afgelopen seizoen gaf hij duivenles tot op het hoogste niveau.

NIEL-BIJ-AS : Nog niet eens zo lang geleden een onbekend stukje Limburg ... Niets meer dan een ingedommelde stip op de landkaart. Tot Jos Thoné (41) er ... afgemeten en doordacht ... zijn droom tot leven riep. Thoné plantte er duivenhokken neer die niet direkt bestemd leken voor verzet-na-arbeid. Zijn doel : duivensport van een nieuwe generatie ... spotlights en de rode loper zouden volgen. Bezadigde liefhebbers voorspelden de goot ... doch Thoné bleef beuken en bonzen als een koppige steenbok. De weg terug had hij immers niet voorzien.

Finaal maakte hij van zichzelf de meest gevierde en besproken duivenheld van de natie. En in Niel ... kijken ze al lang niet meer vreemd op als « Vreemde kwieten » maar weer eens op zoek zijn naar de Kruisstraat en Mister Thoné. Daar weten ze het onderhand wel zeker ... Qua duiven is Thoné nooit te schatten. Ook het afgelopen seizoen zweefde hij terug op eenzame hoogte. En toch, de ambitie lijkt nog lang niet geblust. Zijn donkere kijkers draaien nog steeds sneller dan de wind ... zijn hersenen druisen nog steeds van nieuwe ideëen. Alsmaar op zoek naar die ene weg die leidt naar beter ... hoger en verder.  Hoe hij het heden en de toekomst ziet ? We vroegen het hem ...

Op zoek naar heldendom ...

« Zowat begin de jaren zeventig ... en duiven werden stilaan een absolute verslaving. Thuis waren vader en moeder echte liefhebbers ... Mensen van hobby en plezier, weet je wel. Toch ging ik op zoek naar het zwaar geschut ... het heldendom, zeg maar. Met een onbegrensde bezetenheid begon ik kranten en uitslagen te lezen en te herlezen. Het was de tijd dat wijlen Jan Grondelaers de Limburgse duivensport van het kaske naar de muur speelde. Ik wist het wel zeker ... hij was mijn idool en zou mijn grote voorbeeld worden. Een mooie tijd was dat.

Maar het leven kan verkeren en in 1977 kwam ik ... als hokverzorger ... terecht bij die andere Limburgse grootheid, Thomas Peeters. Vier jaar lang heb ik er stront en pluimen gekuisd ... maar vooral onmetelijk veel stielkennis opgedaan.

Ik zag 1991 als ideaal moment om met eigen wapens te gaan strijden. Naast het duivenvak, nam ik ook nog dochter Gaby mee toen ik er definitief de deur van het hok dichttrok. Ik was er me van bewust dat ik die dag de grootste sportieve uitdaging van mijn leven aanging ...

Op zo’n beetje tien jaar ...

Intussen had ik thuis ... puur op gevoel en ervaring ... een hok laten optrekken. Zestig meter stenen en pannen die aan al mijn eisen voldeden. En de vogels voor erop ? Dat was het kleinste probleem ... Schoonvader woonde immers vlak in de buurt. Naast verschillende rechtstreekse Peeters-duiven kon ik terugvallen op meerdere vrienden die mij een begoede start gunden. Finaal kon ik aanvangen met wel zo’n driehonderd debutanten. Wat volgde, was een kwestie van spelen, selecteren en een ijzeren regime. Ik wou echter helemaal geen bos waar je geen boom meer ziet ... en vandaar probeerde ik vlug in te schatten van welke kant winst of verlies kwam. Zonder verdere omwegen heeft de uitslag het bruikbaar materiaal aangewezen. Laat één ding echter duidelijk zijn : daar het voor mij van bij aanvang een must was om in alle disciplines ... van kort tot zeer ver ... mee te strijden, werden duiven steeds gespeeld en geselecteerd op de afstanden waarvoor ze gekweekt werden. Alles door elkaar slaan, is naar mijn mening een kolonie creëeren die zo broos en breekbaar is als oud glas. Na zo’n beetje tien jaar heb ik dan ook een duidelijk zicht over de duiven die me brachten waar ik nu ben. Zo werd « Poco » (92-5000631) een absolute heldin voor het zware werk. Na een sublieme carrière op het vlieghok ... met 1e NAT. Barcelona duivinnen ’95 en snelste jaarling op Barcelona ’93 ... werd ze als stamduif onvervangbaar. Aanvullend succes in deze discipline kwam er via de lijn van « Gerda » (94-5315093) of de 1e Internat. Barcelona ’96 Willems-Thoné ... en « Arnold » (95-5052496), de internationale triomfator op Barcelona ’97.

Wat het lichter werk betreft, kreeg ik een gouden duif aan de « Superman » (82-5192253) of de 1e Nat. Asduif halve fond KBDB ’86 bij Jacques Debacker. Een duif van Janssen origine. Maar ook de « Mooiste Reus » (90-5105244) was van eenzelfde kaliber ... Hij is nog een aanwinst van het eerste uur via schoonvader Thomas. Zonder « Napoleon » (93-5010004), een Grondelaers-duif ... en « Milton » (90-5109916) te vergeten. Laatstgenoemde kwam hier terecht via mijn vriend Dirk Leekens. In grote lijnen is dat zowat de basis die het van toen tot nu echt heeft gemaakt. De laatste jaren ben ik tevens succesvol met een nieuwe inbreng van Pros Roosen. En of ik het met andere duiven nog beter had kunnen doen ? Ik vrees van niet ! Met vier titels als wereldkampioen ... een reeks provinciale palmen ... nationaal gewin, deelname aan de Olympiade, « Gouden Duif » en zowat alle podia van de Nationale kampioenschappen, zou ik moeten liegen om te beweren dat ik mijn doel gemist heb. Maar weet je waar ik finaal nog het meest fier over ben ... dat is het feit dat ik erin geslaagd ben een kolonie te ontwikkelen die top en allround is. Geloof me vrij ... een kort woord, maar in daden zo goed als onbereikbaar. Zeg maar dat Thoné het gezegd heeft.

Een rendabele kolonie ...

Duivensport en gezond verstand ... ik heb het, in de mate van het mogelijke, altijd proberen te verenigen.  Vandaar de resolute keuze om alle duiven te benutten ... een rendabele kolonie te creëeren.  Het is simpel ... zowel voor meneers als madams wacht hier de mand en de pijnbank. Een systeem dat in zijn totaliteit van goudwaarde is. Vooraleerst is het een ongeschreven wet dat het vrouwelijk geslacht minder onderhevig is aan weersomstandigheden. Heb je beide geslachten in de lucht ... dan is dit een factor die een deel invloed verliest. Een andere troef die je op korte tijd in handen krijgt, is het kweken met bewezen paren. Er hoeft geen uitleg dat dit een veelvoud aan slaagkansen biedt. Je vermijdt het risico te kweken met mooie duiven ... die misschien wel zo dom zijn als de nacht. Alles bij elkaar genomen, zou hier wel eens het ultieme geheim kunnen huizen van een snelle opmars. Anderzijds moet ik eerlijk toegeven dat het systeem een attente scheidsrechter vereist ... één die de spelregels ten gronde beheerst. Zo huizen mijn vliegduivinnen steeds in de volière ... weet dat een donkere omgeving het onderling paren stimuleert. Verder nooit uitgeruste meisjes in de groep houden. De thuisbasis is enkel daar voor niet helemaal gerecupereerde duivinnen ... in het andere geval is de mand en de vlucht de enige juiste plaats. Nog zo’n sterkhouder is je duiven door en door kennen ... als het ware hun gevoel kunnen overnemen. Vaststellen wanneer er behoefte is aan liefde en een partner ... en wanneer niet. Klaar, op korte etappes bestaat een vaste regel : altijd maar kort. Maar wees zeer attent als duiven thuiskomen van een slopende fondvlucht. De kans dat vrijen het verst van hun bedoelingen is, is zeer groot. Laat zo’n duif dan toch niet besprongen worden door een partner zo heet als de duivel. Vrijen is dan enkel gepermitteerd voor twee vermoeide partners ... of helemaal niet. Wie die feeling ontbreekt, mag zeker achteraf nooit vertellen dat het systeem faalde ...

Het experiment ...

Wissels op de toekomst ... om een « blijver » te worden, is het zeker geen overbodige luxe. Zo nam ik de start van afgelopen seizoen met 64 paren vliegduiven. Daar blijft heden ten dage maar weinig meer van over. Wat de fondduiven betreft, zullen dat er welgeteld zestien zijn. Zij hebben de razzia van de selectie doorstaan, enkel en alleen omdat ze zowel top als regelmaat waren ... aan minder verpruts ik simpelweg geen tijd meer. Topsport is nu eenmaal verdomd hard geworden. De vrijgekomen plaatsen gaan gewoon naar jong geweld en nieuwe hoop. En eerlijk toegegeven ... ik kijk uit naar wat komen gaat. Voor het eerst ... en niet zonder twijfel ... vond dit seizoen een experiment plaats op het kweekhok. Zowel de eerste als de tweede ronde werden de 25 fondkwekers aangepaard met 25 midfondduivinnen. De betrachting ... snelheid en brute kracht verenigen. Ik stel immers al jaren vast dat volle kop pakken probleemloos kan ... doch die enkele meters meer ... die een nationale overwinning is ... ontbraken. Dat is gewoon een nuchtere vaststelling die mij tot nadenken stemde ... Vandaar !  Komt nog eens bij dat ik van mening ben dat pure midfondjongen amper nog in staat zijn om de vier nationaals op rij ongehavend af te werken. Iets wat in het cortisone-tijdperk probleemloos kon. Ook hier kan een scheut fondbloed positieve invloed hebben. Wat het finaal wordt, zien we wel ... maar ik schrijf de « nieuwe kweek » hoog aan als ééndaagse fondduiven voor volgend seizoen. Ook al zal ik het zeker niet nalaten om er enkele te testen op de grootste afstanden. In geval van grote nood kan ik trouwens nog terugvallen op de zomerjongen die ik dan weer kweekte zoals vanouds. Risico’s zijn er nu eenmaal om te beperken ...

12 maanden attent blijven

Succesvol spel ... het is meestal een zaak van 12 maanden attent blijven. Alles volgen, en daar waar het kan, aanpassen en verbeteren. De omgeving en het milieu waar duiven verblijven, is voor mij een belangrijke factor. Een hok met grote temperatuurschommelingen is zeker geen beste zaak. Wel, ik maak daar werk van. Zo krijgt iedere weduwnaar een individuele verwarmplaat in de bak. Het is zekerheid dat duivers op weduwschap enorm vatbaar zijn voor koude en vochtigheid ... het is vergif die de conditie zo van het hok haalt. Als het zich voordoet ... dan wil ik direct kunnen ingrijpen. Goede verluchting is even heilzaam ... een dak met echte pottelbergpannen is hierbij ideaal en in extreme gevallen staat de volière klaar. De hokafdelingen zijn hier klein en smal ... het schept een nauwe band tussen duif en melker. Ik weiger om te gaan met wildebrassen die het haar van je kop vliegen. Aan schoonmaken verdoe ik dan weer weinig tijd.  Zowel de vloer als de woonbakken zijn voorzien van roosters. En ook de winterse grote kuis tot-op-het-rauwe-hout heb ik achterwege gelaten. Om eerlijk te zijn ... ik vrees dat hierdoor bepaalde gunstige elementen van het hokmilieu mee in de vuilbak belanden. En de alomgeprezen stiptheid ... ik vrees dat het weinig uitmaakt. Veelal onstaat zoiets door omstandigheden ... en wordt het traditie voor de gemoedsrust.  Het zal wel meer gewoonte dan efficiëntie zijn. Zo is het met veel in het leven ...

De staat van conditie ... het is doorslaggevend

Het sportieve kunnen van een duif perfect inschatten ... het is van levensbelang voor succes-van-jaren. Ik zet jamais en nooit duiven in zonder optimale conditie ... Op zo’n moment heb ik zonder meer de moed om de grootste favoriet thuis te houden. Ik wil het niet beleven dat een kampioen geofferd wordt door mijn arrogantie. Weet dat een gezonde duif in conditie zowat alles aankan ... en in het andere geval helemaal niets. In die optiek heb ik ook mijn twijfels over motivatie. In principe moet weduwschap op zich voldoende zijn ... een duif zonder drift naar hok of partner is tenslotte een waardeloze duif. Komt erbij dat motivatie-met-resultaat enkel zin heeft met superduiven. Alleen het is risicovol ... en ik heb geen behoefte aan een week ijsberen voor een verloren talent.

Ook op medisch gebied probeer ik alles te laten haken. De kolonie wordt begeleid door Dr. Ferdy Vandersanden. En via hetzelfde adres maak ik ook veelvuldig gebruik van natuurlijke wetenschap. Vior ... performoil, vigoramine en dergelijke zijn in mijn systeem gebakken. Ook de hedendaagse ruiperiode vergt alle aandacht van de liefhebber. Het zijn de pluimen die je vandaag kweekt om het volgend seizoen mee te vliegen. Vooral de staat van gezondheid is doorslaggevend ... een veeartscontrole bij aanvang van de rui is dan ook geen senicure. Verder is het de tijd van veel thee, geregeld een bad ... en weinig trainen.  Duiven hebben dan immers geen behoefte aan vliegen ... Meer dan slenteren en slechte gewoontes aanleren, bereik je er niet mee. De natuur volgen, heet dat ... »

Luc Sioen